پێش بڵاوکردنەوە مەرجەکانی ئامادەیی دیاری بکە
لەو خزمەتگوزارییەوە دەست پێ بکە کە بەڕاستی بڵاوی دەکەیتەوە: ڕێڕەوە گشتییەکان، کردارە بەدەسەڵاتەکان، داتای کڕیاران، خزمەتگوزارییە دەرەکییەکان و ڕێڕەوی بڵاوکردنەوە. بپرسە چی ڕوودەدات ئەگەر کەسێکی نەناسراو، ئەندامێکی ئاسایی یان هێرشبەرێک کە هەژماری بەڕێوەبەرێکی داگیر کردووە، هەر خاڵێکی چوونەژوورەوە بەکاربهێنێت. ئەمە سنوورێکی بەسوود بۆ پێداچوونەوە دادەنێت، بەبێ ئەوەی وا دابنێیت لیستێکی کورت هەموو ئەپێک دەگرێتەوە.
پێوەری OWASP ASVS داواکاری بۆ پەرەپێدان و پشکنینی کۆنترۆڵەکانی ئاسایشی ئەپ دابین دەکات. ئەوانە هەڵبژێرە کە لەگەڵ سیستەمەکەت دەگونجێن و وەشانی بەکارهاتوو تۆمار بکە. پاشان خشتەیەکی پێداچوونەوە دروست بکە کە داواکاری، بەڵگەی تاقیکردنەوە، بەرپرس و بڕیار بۆ هەر بڕگەیەک هەبێت. بەڵگەکان بەو وەشانەوە ببەستە کە پشکنینی دەکەیت؛ تاقیکردنەوەی ڕێکخستنەکانی مانگی ڕابردوو ئامادەیی ئەمڕۆ ناسەلمێنێت.
هەموو قۆناغەکانی ژیانی هەژمار تاقی بکەرەوە
پشتڕاستکردنەوەی ناسنامە دیاری دەکات بەکارهێنەر کێیە. OWASP ڕێوشوێنی وەک پشتڕاستکردنەوەی چەند هۆکاری، سنووردارکردنی هەوڵەکانی چوونەژوورەوە و دووبارە پشکنینی ناسنامە بۆ کردارە هەستیارەکان پێشنیار دەکات. پێکهاتەی ناسنامە بەکاربهێنە کە بەردەوام چاکسازی بۆ دەکرێت و پاراستنەکە لەگەڵ دەسەڵاتی هەژمارەکە بگونجێنە.
تۆماربوون، چوونەژوورەوە، گەڕاندنەوەی هەژمار، قبووڵکردنی بانگهێشت، چوونەدەرەوە و سڕینەوەی هەژمار وەک گەشتێکی پەیوەست تاقی بکەرەوە. بۆ نموونە، هاوکارێک بانگهێشت بکە، پاشان بانگهێشتەکە هەڵبوەشێنەوە و دڵنیابە بەستەرە کۆنەکە ناتوانێت ئەندامێتی دروست بکات. دوای گۆڕینی ئیمەیڵ یان لابردنی بەڕێوەبەرێک، تاقیکردنەوەکە دووبارە بکەرەوە. ئەم گۆڕانکارییانە هەمان گرنگی فۆڕمی چوونەژوورەوەیان هەیە.
پێش تاقیکردنەوە بنووسە لە هەر گۆڕانێکدا دانیشتنی بەکارهێنەر دەبێت چ ڕەفتارێکی هەبێت. حاڵەتی ونبوونی ئامێرێکیش زیاد بکە، تاکو پرۆسەی پشتگیری نەبێتە ڕێڕەوێکی پشکنیننەکراو بۆ تێپەڕاندنی کۆنترۆڵەکان.
نهێنییەکان و ڕێکخستنەکانی ژینگەی کارکردن ڕوون بکەرەوە
ڕێنمایی OWASP بۆ نهێنییەکان هەڵگرتنی کۆنترۆڵکراو، دەستگەیشتنی سنووردار، گۆڕین و پشکنین دەگرێتەوە. زانیارییە نهێنییەکانی دەستگەیشتن بە ژینگەی کارکردن لە کۆدی سەرچاوە، پاکێجی وێبگەڕ و دەرئەنجامی دیباگ دوور بخەرەوە. ئەو کلیلانەی ئاشکرا بوون پووچەڵ بکەرەوە؛ تەنها سڕینەوەیان ناتوانێت لیکەکە کۆنترۆڵ بکات.
لیستێکی زانیارییەکانی دەستگەیشتن ئامادە بکە کە مەبەست، ژینگە، بەرپرس، خزمەتگوزارییە بەکارهێنەرەکان و ڕێگای جێگرتنەوەیان تێدا بێت. جگە لە ڕێکخستنەکانی کۆگای کۆد، فایلە دروستکراوەکانیش بپشکنە: کام بەها دەگاتە وێبگەڕ و کامەیان لە سێرڤەر دەمێنێتەوە؟ لە ژینگەی تاقیکردنەوەدا جێگرتنەوەی کلیلی خزمەتگوزارییەکی کەممەترسی ڕاهێنان بکە.
ڕێکخستنەکانی وەشان لەگەڵ ڕێکخستنی خوازراوی ژینگەی کارکردن بەراورد بکە. دۆخی دیباگ، ڕێڕەوەکانی بەڕێوەبردن، نوێکردنەوەی پەیوەستەکان و تێکەڵکردن لەگەڵ خزمەتگوزارییە دەرەکییەکان بپشکنە. ئاماژەی ڕێکخستنە پشکنراوەکە لەگەڵ تۆماری بڵاوکردنەوە هەڵبگرە.
خزمەتگوزارییەکی کارا بگەڕێنەوە
OWASP پاراستنی پاشەکەوتەکان و تاقیکردنەوەی بەردەوامی گەڕاندنەوەیان بۆ سیستەمی بەڕێوەبردنی نهێنییەکان پێشنیار دەکات. هەمان ڕێبازی پشتبەستووبەبەڵگە بۆ داتا و ڕێکخستنەکانی ئەپەکەت بەکاربهێنە.
لەگەڵ بەرپرسانی کار ڕێک بکەوە کە چەند لە کاری نوێ دەکرێت لەدەست بچێت و چەند کات دەکرێت کردارە سەرەکییەکان بوەستن. خشتەی کاتی پاشەکەوت و ڕێوشوێنی گەڕاندنەوە لەسەر ئەم وەڵامانە دابنێ. ئەمانە بڕیاری کارن؛ خشتەیەکی گشتی پاشەکەوت ناتوانێت بۆت بڕیار بدات.
لە ژینگەیەکی جیاکراوەدا ڕاهێنان بکە. بنکەدراوە، فایلە پێویستەکان و ڕێکخستن بگەڕێنەوە، پاشان گەشتێکی نوێنەرایەتی بەکارهێنانی کڕیار تەواو بکە. کاتەکە بپێوە و ئەو پێداویستییانە تۆمار بکە کە ون بوون. ڕێگری بکە لەوەی ژینگە گەڕێندراوەکە پەیامی ڕاستەقینە بۆ کڕیار بنێرێت یان تێکەڵکردنەکانی ژینگەی کارکردن چالاک بکات. داوا لە کارپێکەرێکی دووەم بکە ڕێنماییە نووسراوەکان جێبەجێ بکات.
نیشانەکانی چاودێری بە وەڵامدانەوە ببەستە
ڕێنمایی تۆمارکردنی OWASP ڕووداوەکانی پشتڕاستکردنەوەی ناسنامە و شکستی ڕێگەپێدان دەگرێتەوە، لەگەڵ لابردن یان پاراستنی بەها هەستیارەکانی وەک وشەی نهێنی و تۆکنی دەستگەیشتن. دیاری بکە تیمەکەت بۆ لێکۆڵینەوە چی پێویستە، بەبێ ئەوەی ناوەڕۆکی تەواوی هەموو داواکارییەک بە شێوەی بنەڕەتی کۆ بکاتەوە.
بۆ هەر گەشتێکی سەرەکی نیشانەیەک هەڵبژێرە کە شکست ئاشکرا بکات: هەڵەی تەواوکردنی کڕین، کاری پرۆسێسکردنی وەستاو یان بارکردنی سەرنەکەوتوو. زانیارییەکی کارگێڕی بەسوود وەک ناسێنەری وەشان و ئاماژەی داواکاری زیاد بکە. دیاری بکە ئاگادارکردنەوە دەگاتە کێ و یەکەم هەنگاوی ئەو کەسە چییە.
شکستێکی کۆنترۆڵکراو دروست بکە و لەو نیشانەیەی کڕیار دەیبینێت تا ئاگادارکردنەوە و لێکۆڵینەوە بەدوایدا بچۆ. بپشکنە لە دەرەوەی کاتی ئاسایی کاردا چی ڕوودەدات. داشبۆردێک بەبێ ڕێڕەوی وەڵامدانەوە بۆشایی بەجێ دەهێڵێت.
لیستێکی کورت بۆ بڕیاری بڵاوکردنەوە بەکاربهێنە
دۆزراوەکان بەپێی زیانی ئەگەردار، ئاسانکاری دەستگەیشتن بە کێشەکە و هەڵبژاردەکانی گەڕاندنەوە ڕیز بکە. دەستگەیشتن بە داتای کڕیارێکی تر یان ئاشکرابوونی کلیلی ژینگەی کارکردن بە هۆکاری ڕاگرتنی وەشانی کاریگەر دابنێ. بۆ کێشەیەکی کەمکاریگەر، چارەی کەمکردنەوەی مەترسی، بەرپرس و بەرواری پێداچوونەوە بنووسە؛ بەڵێنێکی ناڕوون بۆ دواتر بەجێ مەهێڵە.
پێش پەسەندکردنی وەشان، لەمانە دڵنیابە:
- گەشتە سەرەکییەکانی بەکارهێنەر و حاڵەتەکانی ڕەتکردنەوەی دەستگەیشتن بەڵگەی نوێیان هەیە.
- کارپێکەرێک ڕاهێنانی گەڕاندنەوەی تەواو کردووە و ئەنجامەکەی تۆمار کردووە.
- ئاگادارکردنەوەی شکستی کۆنترۆڵکراو گەیشتووەتە وەڵامدەرەوەی دیاریکراو.
- پلانی بڵاوکردنەوە و گەڕانەوە گۆڕانکارییەکانی بنکەدراوە و کۆدی ئەپ دەگرێتەوە.
- مەترسییە پەسەندکراوەکان بەرپرس، بەروار و سنووری ڕێککەوتوویان هەیە.
هەنگاوی داهاتووت
دوای بڵاوکردنەوە خشتەی پێداچوونەوە بپارێزە و لەگەڵ گۆڕانی سیستەم نوێی بکەرەوە. ئامادەیی بڕیارێکی پشتبەستووبەبەڵگەیە دەربارەی ئەم وەشانە و بەکارهێنەرەکانی و توانای تیم بۆ دۆزینەوە و چاکبوونەوە لە شکست. لەگەڵ پەرەسەندنی خزمەتگوزاری، ئەم بڕیارە دووبارە هەڵبسەنگێنە.